{"id":2945,"date":"2025-06-19T10:56:12","date_gmt":"2025-06-19T08:56:12","guid":{"rendered":"https:\/\/pedagogie.ac-lille.fr\/mathematiques\/?p=2945"},"modified":"2025-06-19T11:14:48","modified_gmt":"2025-06-19T09:14:48","slug":"jonglerie-musicale-automates-et-combinatoire-quand-les-maths-rencontrent-lart","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pedagogie.ac-lille.fr\/mathematiques\/jonglerie-musicale-automates-et-combinatoire-quand-les-maths-rencontrent-lart\/","title":{"rendered":"Jonglerie musicale, automates et combinatoire\u00a0: quand les maths rencontrent l\u2019art"},"content":{"rendered":"\n<p>Le 31&nbsp;janvier&nbsp;2025, dans l\u2019espace Bizet du Lyc\u00e9e Gambetta-Carnot d\u2019Arras, un \u00e9v\u00e9nement unique a eu lieu, combinant math\u00e9matiques, musique et jonglerie.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;118&nbsp;\u00e9l\u00e8ves de terminale sp\u00e9cialit\u00e9 math\u00e9matiques ont assist\u00e9 \u00e0 un spectacle-conf\u00e9rence intitul\u00e9 \u00ab&nbsp;jonglerie musicale&nbsp;\u00bb, mis en sc\u00e8ne par Vincent De&nbsp;Laven\u00e8re Jongleur (<a href=\"https:\/\/www.vincentdelavenere.com\/\">https:\/\/www.vincentdelavenere.com\/<\/a> ) et Nicolas&nbsp;Thi\u00e9ry, Professeur, Laboratoire de Recherche en Informatique, Universit\u00e9 Paris-Saclay (<a href=\"https:\/\/scholar.google.fr\/citations?user=sVwvpi4AAAAJ&amp;hl=fr\">https:\/\/scholar.google.fr\/citations?user=sVwvpi4AAAAJ&amp;hl=fr<\/a> ).<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;Monsieur Fr\u00e9d\u00e9ric Pluskota IA-IPR de math\u00e9matiques \u00e9tait \u00e9galement pr\u00e9sent.<\/p>\n\n\n\n<p>Le spectacle a explor\u00e9 le lien entre les math\u00e9matiques, la mod\u00e9lisation et l\u2019informatique \u00e0 travers la jonglerie.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;Les \u00e9l\u00e8ves ont pu d\u00e9couvrir comment des concepts math\u00e9matiques peuvent \u00eatre appliqu\u00e9s \u00e0 des domaines artistiques comme la jonglerie, et comment la jonglerie peut \u00eatre utilis\u00e9e pour rendre les math\u00e9matiques plus accessibles.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Le concept de mod\u00e9lisation<\/strong> a \u00e9t\u00e9 mis en \u00e9vidence&nbsp;<strong>: la simplification du r\u00e9el en ne gardant que les informations essentielles<\/strong>. Les partitions de jonglage, utilisant le \u00ab&nbsp;siteswap&nbsp;\u00bb, une \u00e9criture existant depuis une trentaine d\u2019ann\u00e9es, reposent sur un mod\u00e8le classique de l\u2019informatique, les automates.<\/p>\n\n\n\n<p>Lorsque le jongleur d\u00e9cide de rendre sa jonglerie musicale (une balle&nbsp;=&nbsp;une note de musique accord\u00e9e), le scientifique y voit de nouvelles math\u00e9matiques \u00e0 explorer. Le spectacle d\u00e9crit un rituel \u00e9trange o\u00f9 le chercheur et l\u2019artiste collaborent, cherchant \u00e0 identifier le probl\u00e8me et \u00e0 comprendre comment la musique peut \u00eatre cr\u00e9\u00e9e \u00e0 partir des gestes de jonglerie.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u2019apr\u00e8s-midi, une trentaine d\u2019\u00e9l\u00e8ves ont particip\u00e9 \u00e0 un atelier pratique qui prolongeait le spectacle du matin. Cet atelier a permis aux \u00e9l\u00e8ves d\u2019exp\u00e9rimenter par eux-m\u00eames les concepts pr\u00e9sent\u00e9s lors de la conf\u00e9rence, renfor\u00e7ant ainsi leur compr\u00e9hension et leur int\u00e9r\u00eat pour les math\u00e9matiques et leurs applications.<\/p>\n\n\n\n<p>Liliane Seternus, professeure de math\u00e9matiques<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery has-nested-images columns-default is-cropped wp-block-gallery-1 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\">\n<figure data-wp-context=\"{&quot;imageId&quot;:&quot;69eba58ad0a66&quot;}\" data-wp-interactive=\"core\/image\" data-wp-key=\"69eba58ad0a66\" class=\"wp-block-image size-large wp-lightbox-container\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"473\" data-wp-class--hide=\"state.isContentHidden\" data-wp-class--show=\"state.isContentVisible\" data-wp-init=\"callbacks.setButtonStyles\" data-wp-on--click=\"actions.showLightbox\" data-wp-on--load=\"callbacks.setButtonStyles\" data-wp-on-window--resize=\"callbacks.setButtonStyles\" data-id=\"2949\" src=\"https:\/\/pedagogie.ac-lille.fr\/mathematiques\/wp-content\/uploads\/sites\/51\/2025\/06\/i5-1024x473.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2949\" srcset=\"https:\/\/pedagogie.ac-lille.fr\/mathematiques\/wp-content\/uploads\/sites\/51\/2025\/06\/i5-1024x473.jpg 1024w, https:\/\/pedagogie.ac-lille.fr\/mathematiques\/wp-content\/uploads\/sites\/51\/2025\/06\/i5-300x139.jpg 300w, https:\/\/pedagogie.ac-lille.fr\/mathematiques\/wp-content\/uploads\/sites\/51\/2025\/06\/i5-768x355.jpg 768w, https:\/\/pedagogie.ac-lille.fr\/mathematiques\/wp-content\/uploads\/sites\/51\/2025\/06\/i5.jpg 1379w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><button\n\t\t\tclass=\"lightbox-trigger\"\n\t\t\ttype=\"button\"\n\t\t\taria-haspopup=\"dialog\"\n\t\t\taria-label=\"Agrandir\"\n\t\t\tdata-wp-init=\"callbacks.initTriggerButton\"\n\t\t\tdata-wp-on--click=\"actions.showLightbox\"\n\t\t\tdata-wp-style--right=\"state.imageButtonRight\"\n\t\t\tdata-wp-style--top=\"state.imageButtonTop\"\n\t\t>\n\t\t\t<svg xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"12\" height=\"12\" fill=\"none\" viewBox=\"0 0 12 12\">\n\t\t\t\t<path fill=\"#fff\" d=\"M2 0a2 2 0 0 0-2 2v2h1.5V2a.5.5 0 0 1 .5-.5h2V0H2Zm2 10.5H2a.5.5 0 0 1-.5-.5V8H0v2a2 2 0 0 0 2 2h2v-1.5ZM8 12v-1.5h2a.5.5 0 0 0 .5-.5V8H12v2a2 2 0 0 1-2 2H8Zm2-12a2 2 0 0 1 2 2v2h-1.5V2a.5.5 0 0 0-.5-.5H8V0h2Z\" \/>\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><\/figure>\n\n\n\n<figure data-wp-context=\"{&quot;imageId&quot;:&quot;69eba58ad0f9a&quot;}\" data-wp-interactive=\"core\/image\" data-wp-key=\"69eba58ad0f9a\" class=\"wp-block-image size-large wp-lightbox-container\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"473\" data-wp-class--hide=\"state.isContentHidden\" data-wp-class--show=\"state.isContentVisible\" data-wp-init=\"callbacks.setButtonStyles\" data-wp-on--click=\"actions.showLightbox\" data-wp-on--load=\"callbacks.setButtonStyles\" data-wp-on-window--resize=\"callbacks.setButtonStyles\" data-id=\"2947\" src=\"https:\/\/pedagogie.ac-lille.fr\/mathematiques\/wp-content\/uploads\/sites\/51\/2025\/06\/i4-1024x473.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2947\" srcset=\"https:\/\/pedagogie.ac-lille.fr\/mathematiques\/wp-content\/uploads\/sites\/51\/2025\/06\/i4-1024x473.jpg 1024w, https:\/\/pedagogie.ac-lille.fr\/mathematiques\/wp-content\/uploads\/sites\/51\/2025\/06\/i4-300x139.jpg 300w, https:\/\/pedagogie.ac-lille.fr\/mathematiques\/wp-content\/uploads\/sites\/51\/2025\/06\/i4-768x355.jpg 768w, https:\/\/pedagogie.ac-lille.fr\/mathematiques\/wp-content\/uploads\/sites\/51\/2025\/06\/i4.jpg 1386w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><button\n\t\t\tclass=\"lightbox-trigger\"\n\t\t\ttype=\"button\"\n\t\t\taria-haspopup=\"dialog\"\n\t\t\taria-label=\"Agrandir\"\n\t\t\tdata-wp-init=\"callbacks.initTriggerButton\"\n\t\t\tdata-wp-on--click=\"actions.showLightbox\"\n\t\t\tdata-wp-style--right=\"state.imageButtonRight\"\n\t\t\tdata-wp-style--top=\"state.imageButtonTop\"\n\t\t>\n\t\t\t<svg xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"12\" height=\"12\" fill=\"none\" viewBox=\"0 0 12 12\">\n\t\t\t\t<path fill=\"#fff\" d=\"M2 0a2 2 0 0 0-2 2v2h1.5V2a.5.5 0 0 1 .5-.5h2V0H2Zm2 10.5H2a.5.5 0 0 1-.5-.5V8H0v2a2 2 0 0 0 2 2h2v-1.5ZM8 12v-1.5h2a.5.5 0 0 0 .5-.5V8H12v2a2 2 0 0 1-2 2H8Zm2-12a2 2 0 0 1 2 2v2h-1.5V2a.5.5 0 0 0-.5-.5H8V0h2Z\" \/>\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><\/figure>\n\n\n\n<figure data-wp-context=\"{&quot;imageId&quot;:&quot;69eba58ad144f&quot;}\" data-wp-interactive=\"core\/image\" data-wp-key=\"69eba58ad144f\" class=\"wp-block-image size-large wp-lightbox-container\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"473\" data-wp-class--hide=\"state.isContentHidden\" data-wp-class--show=\"state.isContentVisible\" data-wp-init=\"callbacks.setButtonStyles\" data-wp-on--click=\"actions.showLightbox\" data-wp-on--load=\"callbacks.setButtonStyles\" data-wp-on-window--resize=\"callbacks.setButtonStyles\" data-id=\"2950\" src=\"https:\/\/pedagogie.ac-lille.fr\/mathematiques\/wp-content\/uploads\/sites\/51\/2025\/06\/i1-1024x473.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2950\" srcset=\"https:\/\/pedagogie.ac-lille.fr\/mathematiques\/wp-content\/uploads\/sites\/51\/2025\/06\/i1-1024x473.jpg 1024w, https:\/\/pedagogie.ac-lille.fr\/mathematiques\/wp-content\/uploads\/sites\/51\/2025\/06\/i1-300x139.jpg 300w, https:\/\/pedagogie.ac-lille.fr\/mathematiques\/wp-content\/uploads\/sites\/51\/2025\/06\/i1-768x355.jpg 768w, https:\/\/pedagogie.ac-lille.fr\/mathematiques\/wp-content\/uploads\/sites\/51\/2025\/06\/i1-1536x710.jpg 1536w, https:\/\/pedagogie.ac-lille.fr\/mathematiques\/wp-content\/uploads\/sites\/51\/2025\/06\/i1.jpg 1591w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><button\n\t\t\tclass=\"lightbox-trigger\"\n\t\t\ttype=\"button\"\n\t\t\taria-haspopup=\"dialog\"\n\t\t\taria-label=\"Agrandir\"\n\t\t\tdata-wp-init=\"callbacks.initTriggerButton\"\n\t\t\tdata-wp-on--click=\"actions.showLightbox\"\n\t\t\tdata-wp-style--right=\"state.imageButtonRight\"\n\t\t\tdata-wp-style--top=\"state.imageButtonTop\"\n\t\t>\n\t\t\t<svg xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"12\" height=\"12\" fill=\"none\" viewBox=\"0 0 12 12\">\n\t\t\t\t<path fill=\"#fff\" d=\"M2 0a2 2 0 0 0-2 2v2h1.5V2a.5.5 0 0 1 .5-.5h2V0H2Zm2 10.5H2a.5.5 0 0 1-.5-.5V8H0v2a2 2 0 0 0 2 2h2v-1.5ZM8 12v-1.5h2a.5.5 0 0 0 .5-.5V8H12v2a2 2 0 0 1-2 2H8Zm2-12a2 2 0 0 1 2 2v2h-1.5V2a.5.5 0 0 0-.5-.5H8V0h2Z\" \/>\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"512\" height=\"1108\" data-id=\"2952\" src=\"https:\/\/pedagogie.ac-lille.fr\/mathematiques\/wp-content\/uploads\/sites\/51\/2025\/06\/i3-edited.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2952\" srcset=\"https:\/\/pedagogie.ac-lille.fr\/mathematiques\/wp-content\/uploads\/sites\/51\/2025\/06\/i3-edited.jpg 512w, https:\/\/pedagogie.ac-lille.fr\/mathematiques\/wp-content\/uploads\/sites\/51\/2025\/06\/i3-edited-139x300.jpg 139w, https:\/\/pedagogie.ac-lille.fr\/mathematiques\/wp-content\/uploads\/sites\/51\/2025\/06\/i3-edited-473x1024.jpg 473w\" sizes=\"auto, (max-width: 512px) 100vw, 512px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"514\" height=\"1113\" data-id=\"2951\" src=\"https:\/\/pedagogie.ac-lille.fr\/mathematiques\/wp-content\/uploads\/sites\/51\/2025\/06\/i2-edited.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2951\" srcset=\"https:\/\/pedagogie.ac-lille.fr\/mathematiques\/wp-content\/uploads\/sites\/51\/2025\/06\/i2-edited.jpg 514w, https:\/\/pedagogie.ac-lille.fr\/mathematiques\/wp-content\/uploads\/sites\/51\/2025\/06\/i2-edited-139x300.jpg 139w, https:\/\/pedagogie.ac-lille.fr\/mathematiques\/wp-content\/uploads\/sites\/51\/2025\/06\/i2-edited-473x1024.jpg 473w\" sizes=\"auto, (max-width: 514px) 100vw, 514px\" \/><\/figure>\n<\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Le 31&nbsp;janvier&nbsp;2025, dans l\u2019espace Bizet du Lyc\u00e9e Gambetta-Carnot d\u2019Arras, un \u00e9v\u00e9nement unique a eu lieu, combinant math\u00e9matiques, musique et jonglerie. &nbsp;118&nbsp;\u00e9l\u00e8ves de terminale sp\u00e9cialit\u00e9 math\u00e9matiques ont assist\u00e9 \u00e0 un spectacle-conf\u00e9rence intitul\u00e9 \u00ab&nbsp;jonglerie musicale&nbsp;\u00bb, mis en sc\u00e8ne par Vincent De&nbsp;Laven\u00e8re Jongleur (https:\/\/www.vincentdelavenere.com\/ ) et Nicolas&nbsp;Thi\u00e9ry, Professeur, Laboratoire de Recherche en Informatique, Universit\u00e9 Paris-Saclay (https:\/\/scholar.google.fr\/citations?user=sVwvpi4AAAAJ&amp;hl=fr ). &nbsp;Monsieur [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":117,"featured_media":2949,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[57,20],"tags":[],"class_list":{"0":"post-2945","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-a-la-une","8":"category-valorisation-dactions-dans-lacademie","9":"czr-hentry"},"publishpress_future_action":{"enabled":false,"date":"2026-05-01 19:16:58","action":"change-status","newStatus":"draft","terms":[],"taxonomy":"category","extraData":[]},"publishpress_future_workflow_manual_trigger":{"enabledWorkflows":[]},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pedagogie.ac-lille.fr\/mathematiques\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2945","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pedagogie.ac-lille.fr\/mathematiques\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pedagogie.ac-lille.fr\/mathematiques\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pedagogie.ac-lille.fr\/mathematiques\/wp-json\/wp\/v2\/users\/117"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pedagogie.ac-lille.fr\/mathematiques\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2945"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/pedagogie.ac-lille.fr\/mathematiques\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2945\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2954,"href":"https:\/\/pedagogie.ac-lille.fr\/mathematiques\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2945\/revisions\/2954"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pedagogie.ac-lille.fr\/mathematiques\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2949"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pedagogie.ac-lille.fr\/mathematiques\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2945"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pedagogie.ac-lille.fr\/mathematiques\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2945"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pedagogie.ac-lille.fr\/mathematiques\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2945"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}